Hvernig á að velja réttu festinguna eftir undirlagi: Steypa, holsteypa og léttir veggir

Ein algengasta ástæða þess að festingar bila er röng val á festingu miðað við undirlagið sem verið er að festa í. Heilsteypt steypa, holsteypuplata, múrsteinn og léttir veggir (gips, timbur) hegða sér gjörólíkt undir álagi og krefjast mismunandi festingartækni.

Heilsteypa (full-þétt steypa)

Í heilsteyptri, þéttri steypu er efnið einsleitt og sterkt í allar áttir. Hér má nota þenslubolta (expansion anchors), efnabolta (chemical anchors) eða slagbolta með fullu trausti á uppgefin álagsgildi frá framleiðanda, svo lengi sem borun er rétt (dýpt, þvermál, hreinsun gats). Þetta er tæknilega séð auðveldasta undirlagið.

Holsteypuplata (hollow-core slabs)

Holsteypuplötur, algengar í milliloftum og þökum, eru með holrými sem draga verulega úr þykkt steypunnar sem festingin grípur í. Hefðbundnir þenslu- eða slagboltar sem eru hannaðir fyrir heilsteypu geta bilað ef þeir lenda í holrými eða of nálægt jaðri hols. Fyrir þetta undirlag mælir Niczuk (samkvæmt ETA-tæknimati þeirra) með sérstökum efnaboltum eða festingum sem eru prófaðar og vottaðar sérstaklega fyrir holsteypu, með takmörkuðu leyfilegu álagi samanborið við sömu festingu í heilsteypu.

Múrsteinn og steinn

Múrsteinn er ósamfellt efni – fastur steinn og linari steypumassi á milli. Bestu niðurstöður fást með efnaboltum sem dreifa álaginu yfir stærra flatarmál, frekar en þenslufestingum sem reiða sig á staðbundna pressu gegn efninu.

Léttir veggir (gips, spónaplötur, timbur)

Fyrir gifsveggi þarf sérstakar holveggsfestingar (t.d. sig-festingar eða skrúfur með álagsdreifingu) sem dreifa þyngdinni yfir stærra svæði bak við plötuna, þar sem gifsið sjálft ber lítið álag. Fyrir timburgrindarveggi má nota beinar tréskrúfur beint í bita, en aðeins ef staðsetning bitans er þekkt.

Þumalputtaregla

Áður en festing er valin þarf að staðfesta: (1) nákvæmlega hvað undirlagið er, (2) hvort það er gegnheilt eða holótt, (3) framleiðanda-vottað álagsgildi fyrir einmitt þessa samsetningu af festingu og undirlagi – ekki áætlað gildi fyrir heilsteypu notað í holsteypu.

Upphengjur.is veitir ráðgjöf um val á réttri festingu fyrir ykkar undirlag – hafið samband áður en verkið hefst til að forðast dýr mistök.