Fastir og hreyfanlegir punktar fyrir hitaveitulagnir: Þenslujöfnun sem virkar

Í hverri hitaveitulögn sem nær lengra en nokkrir metrar þenst stálrörið út þegar heitt vatn
flæðir um það – og dregst saman þegar það kólnar. Ef lögnin er fest á röngum stöðum eða vitlaust
studd myndast álag sem á endanum skemmir rörið, suður eða festingar. Lausnin er að nota tvenns
konar festingar í sömu lögn: fasta punkta sem halda rörinu algjörlega kyrru á
einstökum stað, og hreyfanlega (rennandi) punkta sem styðja rörið en leyfa því að
renna fram og til baka eftir lengdarás þegar það þenst út.

Fastir punktar – PST, LPST, PSF

Fastir punktar (e. fixed points) læsa rörið algjörlega á einum stað í kerfinu – venjulega þar
sem lögnin greinist eða breytir um stefnu – svo þensla dreifist stýrt út frá þeim punkti í átt
að rennipunktunum. Niczuk býður upp á PST, LPST og PSF gerðir af föstum klemmum sem eru boltaðar
fast utan um rörið og festar við burðarvirki eða vegg.

Rennipunktar – PSA1/PSAH1 og PSB2/PSBH2

Milli fastra punkta eru rörin studd af rennipunktum sem bera þunga rörsins en leyfa hreyfingu
eftir lengdarásnum. Niczuk framleiðir tvo hitaflokka:

• PSA1 / PSB2 – hitaþol upp í um 160°C, fyrir venjulegar hitaveitulagnir
• PSAH1 / PSBH2 – hitaþol upp í um 290°C, fyrir háhitalagnir og gufu

Rennipunktarnir eru útfærðir með sleipum flötum eða rúllum sem lágmarka núning svo rörið geti
hreyft sig frjálst án þess að festingin skemmist eða rörið rispist.

Af hverju skiptir þetta máli á Íslandi?

Íslenskar hitaveitulagnir – hvort sem er í stofnlögnum, í tæknirýmum bygginga eða í iðnaðarhúsnæði
– glíma við sama eðlisfræðilega vandamál og allar hitaveitur: stál þenst út um u.þ.b. 1,2 mm á
hvern metra fyrir hverja 100°C hitabreytingu. Á 20 metra lögn með 80°C hitasveiflu jafngildir það
um 19 mm hreyfingu sem verður að eiga sér stað einhvers staðar – annað hvort í hreyfanlegri festingu,
eða sem óæskileg spenna í rörinu sjálfu.

Hönnunarreglan

Í reynd er hitaveitulögn hönnuð sem röð af föstum punktum sem skipta lögninni í hluta, og á milli
þeirra röð af rennipunktum sem bera þyngd rörsins með reglulegu millibili (oft ákvarðað af
rörþvermáli og leyfilegri sveigju). Rétt val og staðsetning beggja gerða er grundvallaratriði fyrir
endingu kerfisins.

Upphengjur.is býður upp á bæði fasta og hreyfanlega punkta fyrir hitaveitu- og gufulagnir.
Hafið samband til að fá aðstoð við að reikna út rétt millibil og velja réttan hitaflokk fyrir
ykkar verkefni.